Ironbridge
De eerste grote gietijzeren brug ter wereld, uit 1779, in een vallei met tien musea over hoe de industriële revolutie hier begon.
- 1779 de brug, de eerste grote van gietijzer
- gratis de brug oversteken en het dorp
- 10 musea in de vallei, op één passe-partout
- 1986 werelderfgoed, bij de eerste lichting van het VK
Op deze pagina
Wat moet je weten?
Ironbridge Gorge in Shropshire is waar de industriële revolutie begon, en het is als geheel werelderfgoed. Het middelpunt is de Iron Bridge uit 1779, de eerste grote brug ter wereld van gietijzer; die steek je gratis over en het dorp eromheen kost ook niets. Wie meer wil, koopt een Annual Passport die toegang geeft tot alle tien musea in de vallei en een jaar geldig is; de prijs staat op hun eigen site. Blists Hill, het nagebouwde victoriaanse stadje, is daarvan de grootste en kost op zichzelf al een halve dag.
Ironbridge Gorge in Shropshire is waar de industriële revolutie begon, en de vallei staat sinds 1986 als geheel op de werelderfgoedlijst. Het middelpunt is de brug waar het dorp naar heet.
De brug
De Iron Bridge werd in 1779 over de Severn gebouwd en was de eerste grote brug ter wereld die volledig uit gietijzer bestond. Niemand had dat eerder gedaan, en dat is aan de brug te zien: de onderdelen zijn met pen-en-gatverbindingen aan elkaar gezet, zoals een timmerman houtwerk zou verbinden, omdat er nog geen manier was bedacht om gietijzer anders te koppelen.
De brug was tot 1950 tolplichtig, voor iedereen; het tolhuis aan de zuidkant staat er nog met het bord waarop de tarieven staan. Oversteken kost nu niets, en het dorp eromheen, met winkels en cafés langs het water, ook niet.
De tien musea
De Ironbridge Gorge Museum Trust beheert tien musea in de vallei, samen op één Annual Passport die twaalf maanden geldig is.
Blists Hill Victorian Town is de grootste: een nagebouwd stadje rond 1900, met winkels, een bakkerij, een smidse en personeel in kostuum, plus een kantoor waar je je geld omwisselt voor victoriaanse munten om mee te betalen. Reken daar een halve dag voor.
In Coalbrookdale staat het Museum of Iron, op de plek waar Abraham Darby in 1709 als eerste ijzer met cokes smolt in plaats van met houtskool. Dat maakte ijzer goedkoop, en zonder die stap was de brug er zeventig jaar later niet geweest. Daarnaast zijn er Enginuity voor techniek om zelf uit te proberen, en de musea over het porselein en de tegels die vanuit deze vallei de wereld over gingen.
De musea in de vallei
Alle tien zitten bij de Annual Passport, die een jaar geldig is. De grootste staan bovenaan; de brug en het dorp kosten niets.
| Museum | Waarover het gaat |
|---|---|
| Blists Hill Victorian Town | een nagebouwd stadje rond 1900, met personeel in kostuum |
| Coalbrookdale Museum of Iron | waar Abraham Darby ijzer met cokes leerde smelten |
| Enginuity | techniek om zelf uit te proberen, vooral voor kinderen |
| Coalport China Museum | het porselein waar de vallei van leefde |
| Jackfield Tile Museum | de tegels die vanaf hier de wereld over gingen |
| Museum of the Gorge | de korte inleiding op de rest, bij de rivier |
| De Iron Bridge en het dorp | gratis, het hele jaar toegankelijk |
Praktisch
Ironbridge ligt bij Telford, ongeveer drie kwartier rijden van Birmingham. Er is geen station in het dorp; Telford Central is het dichtstbijzijnde, met een bus naar de vallei.
De musea liggen over enkele kilometers verspreid, dus met een auto ben je flexibeler. In het hoogseizoen rijdt er een pendelbus tussen de locaties.
Voor de reis naar Engeland heb je een ETA nodig.
Veelgestelde vragen over een bezoek aan Ironbridge
- Kun je de Iron Bridge gratis oversteken?
- Ja. De brug is openbaar en je loopt er zo overheen; het dorp Ironbridge eromheen kost ook niets. Tot 1950 betaalde iedereen tol om over te steken, ook de koninklijke familie; het tolhuis aan de zuidkant staat er nog met het tarievenbord.
- Wat kost een bezoek aan de musea?
- De tien musea in de vallei zitten samen op één Annual Passport, die twaalf maanden geldig is en waarmee je zo vaak terug mag als je wilt. Losse kaartjes per museum zijn er ook. De actuele prijzen staan op de site van de Ironbridge Gorge Museum Trust.
- Hoeveel tijd heb je nodig voor Ironbridge?
- Voor de brug en het dorp een uur. Voor Blists Hill Victorian Town een halve dag, want dat is een compleet stadje. Wil je meer musea doen, dan is het een hele dag of twee; de passe-partout is een jaar geldig, dus spreiden mag.
- Waarom staat Ironbridge op de werelderfgoedlijst?
- Omdat hier de industriële revolutie begon. Abraham Darby smolt in Coalbrookdale in 1709 als eerste ijzer met cokes in plaats van houtskool, wat ijzer goedkoop maakte; zeventig jaar later kon daardoor een brug volledig uit gietijzer worden gebouwd. De vallei kwam in 1986 op de lijst.
- Hoe kom je bij Ironbridge?
- Met de auto; Ironbridge Gorge ligt bij Telford in Shropshire, ongeveer drie kwartier van Birmingham. Er is geen station in het dorp zelf; het dichtstbijzijnde is Telford Central, met een bus naar de vallei.