Linksrijden in Engeland

Linksrijden in Engeland is minder eng dan het van tevoren lijkt. Het sturen gaat vanzelf zodra er een auto voor je rijdt om te volgen. Wat je wel moet leren zijn de voorrangsregels, want die werken anders dan in Nederland: voorrang van rechts bestaat er niet, behalve op de rotonde.

Hoe snel went linksrijden?

Sneller dan de meeste mensen verwachten. Op een gewone weg met verkeer voor je is het na een half uur geen bewuste handeling meer. Je hersenen kopiëren de auto’s om je heen, en zolang die er zijn, zit je goed.

Dat verklaart ook waar het misgaat. Zodra er niemand voor je rijdt, valt die correctie weg en neemt je gewoonte het over. Daarom is de eerste rit vanaf de veerhaven of de tunnel makkelijker dan de vierde keer wegrijden van een parkeerplaats bij een pub.

De vier momenten waarop het misgaat

Bij alle vier ontbreekt hetzelfde: een auto voor je. Je komt uit stilstand, je kijkt naar de weg waar je op moet, en op dat moment stuurt de gewoonte van dertig jaar rechts rijden mee.

De oplossing is niet beter opletten, want opletten is precies wat je aan het doen bent, alleen aan iets anders. Een vaste handeling werkt beter: hardop het woord links zeggen voordat je optrekt, elke keer, ook als het onnodig voelt.

Voorrang bij kruispunten en zijwegen

In Nederland heeft verkeer van rechts voorrang op een gelijkwaardig kruispunt. Die regel bestaat in Engeland niet. Voorrang komt uitsluitend uit borden en wegmarkering: een omgekeerde driehoek met het woord Give Way, een stopstreep, of een dubbele onderbroken lijn dwars over het wegdek.

Zie je niets van dat alles, dan is het een unmarked junction, en daar geldt de regel uit de Highway Code dat niemand voorrang heeft. Op landwegen en in dorpjes kom je ze regelmatig tegen. Je nadert stapvoets en maakt oogcontact.

Voor een Nederlandse bestuurder is dit het lastigste onderdeel, omdat het gaat om het uitzetten van een reflex in plaats van het leren van iets nieuws. Rijd je op een weg die duidelijk de doorgaande weg is, dan heb je voorrang op alles wat er vanaf een zijweg op uitkomt, ongeacht van welke kant dat komt.

Rotondes en mini-rotondes

Hier geldt rechts wél. Je rijdt met de klok mee, dus je gaat naar links de rotonde op, en verkeer dat er al op zit nadert je van rechts en heeft voorrang.

Voorsorteren gaat zoals thuis, gespiegeld: eerste afslag betekent links aanhouden en links knipperen, verder dan halverwege betekent rechts aanhouden en rechts knipperen, en bij een afslag recht vooruit knipper je pas nadat je de afslag daarvoor gepasseerd bent.

Mini-rotondes zijn een Engelse eigenaardigheid: een wit rondje geschilderd op een kruispunt, soms nauwelijks groter dan een putdeksel. Ze tellen als volwaardige rotonde en de Highway Code schrijft voor dat je er omheen rijdt en niet overheen. Ze staan vaak met drie of vier achter elkaar, en dan wisselen ze in hoog tempo af met gewone kruispunten.

Snelheidslimieten in mph

Alle borden staan in mijlen per uur, en de limiet hangt niet alleen aan de weg maar ook aan je voertuig. Rijd je met een caravan of een aanhanger, dan geldt op dezelfde weg een lagere grens dan voor de auto’s om je heen, en dat staat nergens op een bord.

Zet je navigatie voor vertrek op mijlen. Een teller die kilometers aangeeft terwijl de borden mijlen tonen is de meest voorkomende manier om onbedoeld te hard te rijden, want 60 mph is bijna 100 km/u.

Snelheidscamera’s zijn geel geverfd en staan zichtbaar langs de weg, vaak aangekondigd met een bord. Rijd je in een huurauto, dan geeft de verhuurder je gegevens door en komt de boete met administratiekosten alsnog bij jou terecht.

Smalle wegen en passing places

In Cornwall, Devon en het Lake District rijd je over wegen die smaller zijn dan één Nederlandse rijstrook, met heggen of stenen muurtjes vlak langs de auto. Elkaar passeren kan alleen op de uitsparingen die passing place heten.

De omgangsvorm is eenvoudig: wie het dichtst bij een uitsparing zit, gebruikt hem. Zit de uitsparing aan de andere kant van de weg, dan stop je ertegenover zodat de tegenligger erin kan. Achteruitrijden naar de dichtstbijzijnde plek hoort erbij en niemand kijkt ervan op. Een korte hand omhoog als bedankje is standaard.

Een passing place is geen parkeerplaats, ook niet even voor een foto. Ze houden de weg werkend, en een geblokkeerde uitsparing zet een hele rij vast.

De steilste variant is Hardknott Pass in het Lake District, met stukken van dertig procent en haarspeldbochten zonder vangrail. Dat is geen weg om linksrijden te leren.

Op de snelweg

Motorways zijn het rustigste deel van een Engelse rit. Je houdt links aan en gebruikt de rechterbanen alleen om in te halen; de Highway Code schrijft voor dat je terugkeert naar de linkerbaan zodra de weg vrij is.

Boven de weg hangen matrixborden. Een rood kruis betekent dat de rijstrook dicht is en dat je er niet in mag rijden, ook niet als je geen reden ziet. Camera’s herkennen het automatisch en er staat een boete van £100 en drie strafpunten op. Een snelheid in een rode ring is een verplichte limiet, geen advies.

Afritten hebben nummers die op de borden en in je navigatie hetzelfde zijn, dus junction 14 op het bord is junction 14 in je app. Handig, want de plaatsnamen op Engelse snelwegborden zeggen een buitenlander vaak niets.

Regels die afwijken van de Nederlandse

De meeste verkeersregels zijn herkenbaar genoeg om op je Nederlandse gewoonte te varen. Op vijf punten kom je daarmee in de problemen.

De regel voor voetgangers verdient uitleg, omdat hij pas in 2022 is ingevoerd en ook veel Engelsen hem nog niet toepassen. Sla je een zijstraat in, dan moet je voetgangers voor laten gaan die daar oversteken én die staan te wachten om over te steken. In Nederland geldt dat alleen voor wie al oversteekt. Praktisch betekent het dat je bij elke afslag eerst naar de stoep kijkt en pas daarna draait.

Bij een zebrapad ligt het zwaarder: iemand die al op het pad staat moet je voor laten gaan, en dat is geen advies maar wet.

Je eerste dag indelen

Plan de eerste rit kort, overdag en buiten de spits. Van de haven of de tunnel naar een overnachting op een uur rijden is genoeg voor de eerste dag; Londen op je eerste avond is het niet.

Neem een bijrijder mee in de navigatie, letterlijk. Iemand die bij elke rotonde de afslag hardop noemt, haalt de grootste druk weg, want dan hoef jij alleen op de weg te letten.

Download je route vooraf. In het Lake District, op Dartmoor en in delen van Cornwall valt het mobiele bereik weg, en juist daar liggen de smalle wegen waarop je je navigatie het hardst nodig hebt.

Hoe je met de auto in Engeland komt staat in de gids over de oversteek met de auto en die over de Kanaaltunnel. Rijd je liever niet in je eigen auto, dan is een auto huren in Engeland het alternatief, met als bijkomend voordeel dat het stuur meteen aan de goede kant zit.