Noord-Engeland

Noord-Engeland loopt van Cheshire en Yorkshire tot de Schotse grens. Het heeft vier van de tien nationale parken van Engeland, een Romeinse grenswal van kust tot kust, een kust met vier kastelen erop en twee havensteden waar de musea niets kosten. Wie het in één reis wil doen, vindt de volgorde in de klassieke noordroute.

De nationale parken

Het Lake District in het westen heeft de hoogste bergen en de grootste meren van Engeland. Vanuit Keswick vaart een boot over Derwentwater met acht steigers waar je kunt uit- en instappen (£16); Castlerigg Stone Circle op de heuvel erboven kost niets.

De Yorkshire Dales in het midden zijn groene dalen die door droge stenen muurtjes in vakken zijn verdeeld, met de watervallen van Aysgarth en het viaduct van Ribblehead. De North York Moors in het oosten zijn een heideplateau dat tot aan de kust doorloopt; eind augustus kleurt het paars.

Het vierde park, Northumberland, ligt tegen de Schotse grens en heeft de donkerste nachtlucht van Engeland; het is als Dark Sky Park aangewezen.

Van Keswick naar York is 182 kilometer en 2 uur 16 min, en dat is de langste rit die je in de streek maakt. De tabel hierboven zet de afstanden op een rij.

De Muur en de kust

De Muur van Hadrianus liep van Wallsend aan de Tyne naar Bowness aan de Solway, 117 kilometer van kust tot kust. Het best bewaarde deel ligt tussen Hexham en Haltwhistle, waar de muur over de Whin Sill loopt, een rotsrug van dolerietsteen. Housesteads, het meest complete fort, kost £10,79.

Noordelijker begint de kust van Northumberland, met Alnwick (£22), Bamburgh op zijn basaltrots (£19,95), Holy Island achter een verbindingsweg die twee keer per dag onder water staat, en de Farne Islands, waar van mei tot half juli papegaaiduikers broeden. De boot vertrekt uit Seahouses; aan land gaan op Inner Farne kost £17 in mei, juni en juli en £13 in april, augustus en september, de overtocht apart.

De steden

York heeft een stadsmuur waar je in twee uur omheen loopt en die niets kost, de Minster (£20) en het National Railway Museum, dat gratis is. Durham is een stad op een schiereiland in de Wear, met een kathedraal uit 1093 die geen entree vraagt.

Liverpool en Newcastle hebben allebei een waterfront met gratis musea: het Museum of Liverpool en de Walker Art Gallery aan de ene kant, het BALTIC en het Great North Museum aan de andere. Bij Gateshead staat het Angel of the North, een stalen beeld van Antony Gormley uit 1998, twintig meter hoog en met een spanwijdte van vierenvijftig meter; kijken kost niets.

Whitby aan de oostkust heeft de abdijruïne op de klif waar Bram Stoker Dracula aan land liet komen (£12,32).

Wat het kost

Het noorden is aan entree het goedkoopste deel van Engeland. Gratis zijn Durham Cathedral, de stadsmuur van York, het National Railway Museum, het Museum of Liverpool, de Walker Art Gallery, het BALTIC, het Great North Museum, het Angel of the North en alle vier de nationale parken.

Betalen doe je bij de kastelen en de abdijen: Alnwick (£22), Bamburgh (£19,95), Whitby Abbey (£12,32), Housesteads (£10,79) en Lindisfarne Priory (£9,26). Parkeren in de parken is vrijwel overal betaald.

Er komen en rondrijden

De veerboot van IJmuiden legt aan in North Shields bij Newcastle, midden in de streek; de boot van Rotterdam komt aan in Hull, 63,9 kilometer van York. Vliegen kan op Manchester, Newcastle of Leeds Bradford.

Zonder auto kom je verder dan je zou denken: de hoofdlijn naar Edinburgh stopt in York, Durham, Newcastle, Alnmouth en Berwick, en de Settle-Carlisle-lijn doorkruist de Yorkshire Dales. Voor het Lake District stap je uit in Oxenholme of Penrith. Voor de reis heb je een ETA nodig.

Wanneer je gaat

Mei t/m september. Eind augustus bloeit de heide, en van mei tot half juli zitten de papegaaiduikers op de Farne Islands. Het Lake District is het natste deel van Engeland; neem er ook in de zomer een jas mee.