Pony's spotten in Dartmoor
Ze staan langs de weg omdat mensen ze voeren, en juist daar worden ze aangereden. Vandaar dat voeren verboden is.
- 144 dieren doodgereden op Dartmoor in 2024
- <1.000 fokmerries over, de soort geldt als bedreigd
- 0 pony's zonder eigenaar
- 3 militaire schietterreinen in het noorden
Op deze pagina
Waar zie je ze?
Op de open heide, en niet op één vaste plek. De pony's lopen vrij rond over een gebied van honderden vierkante kilometers, dus je zoekt een gebied en geen adres. Haytor, Bellever en Princetown zijn de drie beste startpunten: goed bereikbaar, met een parkeerplaats en met heide eromheen waar de kudden vaak grazen. Twee dingen om te weten voordat je gaat: voeren is verboden en niet uit netheid maar omdat het ze naar de weg lokt, en op de noordkant liggen drie militaire schietterreinen waar je bij rode vlaggen niet mag komen.
Gecontroleerd op 10 september 2026 bij gov.uk, dsrtashburton.org.uk, visitdartmoor.co.uk, dartmoor.gov.uk
Geschreven door Bram, die Engeland in september 2026 bezocht. Hoe wij werken
De pony’s van Dartmoor lopen vrij over de heide en zijn daardoor makkelijk te vinden en makkelijk te verstoren. Dit is wat je moet weten voordat je gaat: waar de kans het grootst is, waarom voeren verboden is, en waar op de noordkant niet gewandeld mag worden.
Waar je de pony’s ziet
Er is geen vaste plek. De kudden grazen over een gebied van honderden vierkante kilometers en verplaatsen zich met het weer en het gras, dus een adres uit een reisverslag van vorig jaar helpt je niet.
Wat wel helpt is een gebied kiezen met open heide en een parkeerplaats. Vanaf de rand van zo’n stuk zie je ver, en pony’s vallen op de kale heide van grote afstand op. Rijd langzaam over de open wegen en kijk naar de horizon in plaats van naar de berm.
De kans is het grootst in het voorjaar en de zomer, wanneer het gras groeit en de veulens meelopen. In de winter trekken de kudden vaker de lager gelegen delen in.
Drie startpunten die werken
Alle drie hebben een parkeerplaats en open heide op loopafstand. Ze liggen in het zuidelijke en middendeel van het park, buiten de schietterreinen.
| Startpunt | Wat je er vindt | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Haytor | Granieten rotsformatie met wijd uitzicht over de heide | Een korte wandeling met veel overzicht |
| Bellever | Bos dat overgaat in open heide, langs de East Dart | Gezinnen, en schuilen als het regent |
| Princetown | Vlak oud spoortracé de heide op, met het bezoekerscentrum | Wandelen zonder klimmen, en toiletten |
Zoek een gebied, geen plekDe kudden verplaatsen zich met het weer en het gras, dus een tip van vorig jaar zegt weinig. Rijd langzaam over de open stukken en kijk naar de horizon: op de heide zie je ze van ver.
Reken op geen bereikOp Dartmoor valt het mobiele netwerk regelmatig weg. Download je kaart voordat je het park in rijdt, en zet het nummer van de schiettijden in je telefoon zolang je nog verbinding hebt.
Het zijn geen wilde dieren
Dit is de belangrijkste correctie op wat je meestal leest. Geen enkele pony op Dartmoor is wild. Elk dier heeft een eigenaar: een commoner, iemand met het recht om vee te laten grazen op de gemeenschappelijke heide.
Elk najaar worden de kudden bij de drifts bijeengedreven. Dan worden de dieren gecontroleerd, gemerkt en deels van de heide gehaald. Wat vrij rondloopt is dus vee dat het hele jaar buiten staat, geen wildpopulatie.
Hun aantal loopt hard terug. Waar een kwart eeuw geleden nog zo’n zesduizend pony’s op de heide stonden, zijn er nu minder dan duizend fokmerries over, en daarmee geldt het slag als bedreigd. De oorzaak ligt in het beheer van de begrazing, niet bij de dieren zelf.
Voeren is verboden
Niet uit netheid, maar omdat het ze doodt. Een pony die van mensen eten krijgt, leert dat er bij auto’s iets te halen valt en blijft daarna bij de weg hangen. In 2024 zijn er op Dartmoor 144 dieren doodgereden: pony’s, koeien en schapen.
Daar komt bij dat het eten dat mensen aanbieden niet deugt. Wortels en appels verstoren de spijsvertering van een pony en er wordt regelmatig in gestikt. De gele borden langs de weg zijn van de Dartmoor Livestock Protection Society en staan er niet voor de sfeer.
Aaien hoort in hetzelfde rijtje. Een pony die aan mensen went, gaat zelf op zoek in tassen en open autoramen, en kan bijten of trappen als hij niet krijgt wat hij verwacht. Blijf op afstand, ook wanneer een dier naar je toe komt lopen.
Rijd je zelf over de moor, houd dan rekening met dieren op de rijbaan, ook ’s nachts en in mist. Ze zijn donker en ze wijken niet. Hoe het rijden hier verder werkt staat in de gids over linksrijden in Engeland.
Rode vlaggen op de noordkant
Het noorden van Dartmoor is deels militair oefenterrein, en dat weten de meeste bezoekers niet. Er liggen drie schietterreinen: Okehampton, Merrivale en Willsworthy, ten noorden van de weg tussen Moretonhampstead en Tavistock.
Dat raakt meer dan een leeg stuk heide. High Willhays ligt binnen het terrein van Okehampton, en dat is met 621 meter niet alleen het hoogste punt van Dartmoor maar van heel Zuid-Engeland. Op een schietdag kun je daar dus niet heen lopen.
De praktische regel werkt omgekeerd: hangt er om 9.00 uur in de zomermaanden of om 10.00 uur in de winter geen vlag, dan wordt er die dag niet geschoten. De schiettijden staan vooraf op gov.uk, en er is een gratis nummer, 0800 458 4868.
Dat nummer is het opschrijven waard, want het mobiele bereik op de moor is slecht en juist op de open noordkant valt het weg. Kijk dus voordat je gaat, niet als je er al staat.
De signalen op de schietterreinen
Waaraan je in het veld ziet dat je bij een schietterrein staat. De regels van het ministerie van Defensie voor Okehampton, Merrivale en Willsworthy, nagekeken op gov.uk op 10 september 2026.
| Wat je ziet | Wat het betekent |
|---|---|
| Rode vlag aan een mast | Er wordt die dag geschoten, dus niet het terrein op |
| Rode lamp in het donker | Hetzelfde signaal, na zonsondergang |
| Rood-witte palen in het veld | Hier begint het terrein |
| Rode driehoekjes op je kaart | De grens zoals hij op Ordnance Survey staat |
| Lege mast, geen vlag | Vandaag wordt er niet geschoten |
Wistman’s Wood
Het knoestige eikenbosje bij Two Bridges staat op vrijwel elk lijstje, en dat is precies het probleem. Natural England en het nationale park vragen bezoekers inmiddels om het bos niet meer in te lopen maar de paden eromheen te volgen.
De reden is slijtage. Wistman’s Wood is beschermd om de korstmossen en mossen die op de stenen en de takken groeien, en die verdragen geen voeten. Vanaf het pad langs de rand zie je het bos goed genoeg voor waar je voor komt.
Wanneer je gaat
Maart tot en met oktober is het praktische seizoen: langere dagen, veulens in het voorjaar, en meer kans op zicht. De vroege ochtend en het laatste uur voor zonsondergang geven het beste licht en de minste mensen.
Neem regenkleding en schoenen die nat mogen worden, ook bij droog weer. De heide is veenachtig en blijft lang drassig, en het weer op de moor slaat sneller om dan in het dal.
Dartmoor ligt tussen Exeter en Plymouth, en vanaf allebei rijd je zo de moor op. Meer over de streek eromheen staat op de pagina over Devon.
Veelgestelde vragen over de pony's van Dartmoor
- Waar kun je in Dartmoor pony's zien?
- Overal op de open heide, maar het makkelijkst vanaf Haytor, Bellever of Princetown. Die drie hebben een parkeerplaats en heide op loopafstand. De kudden verplaatsen zich, dus je zoekt een gebied en geen vast punt.
- Zijn de Dartmoor-pony's wild?
- Nee. Ze lopen vrij rond, maar elke pony heeft een eigenaar: een commoner met graasrechten op de heide. Elk najaar worden de kudden bij de drifts bijeengedreven om te controleren, te merken en dieren af te voeren.
- Mag je de pony's voeren?
- Nee, het is verboden. Voeren leert ze dat er bij mensen en auto's eten te halen valt, waardoor ze bij de weg blijven hangen. In 2024 werden er op Dartmoor 144 dieren doodgereden. Wortels en appels zijn bovendien slecht voor hun spijsvertering en ze kunnen erin stikken.
- Mag je ze aaien?
- Beter van niet. Het zijn geen tamme dieren, ze kunnen bijten en trappen, en een pony die aan mensen gewend raakt gaat op zoek naar eten in tassen en auto's. Blijf op afstand, ook als ze zelf naar je toe komen lopen.
- Hoeveel Dartmoor-pony's zijn er nog?
- Minder dan duizend fokmerries, tegen zo'n zesduizend een kwart eeuw geleden. De soort geldt daarmee als bedreigd. De achteruitgang komt vooral door veranderingen in het beheer van de begrazing.
- Wat zijn die rode vlaggen op Dartmoor?
- Het noorden van het park heeft drie militaire schietterreinen: Okehampton, Merrivale en Willsworthy. Een rode vlag betekent dat er geschoten wordt en dat je het terrein niet in mag. Hangt er om 9.00 uur in de zomer of 10.00 uur in de winter geen vlag, dan gebeurt er die dag niets. Let op: High Willhays, het hoogste punt van Zuid-Engeland, ligt binnen het terrein van Okehampton.
- Kun je Wistman's Wood nog bezoeken?
- Je kunt er komen, maar Natural England en het nationale park vragen bezoekers om het bos niet in te lopen en de paden eromheen te volgen. De korstmossen en mossen die het bos bijzonder maken lijden onder de betreding.
- Wanneer zie je veulens?
- In het voorjaar en de vroege zomer. De veulens worden vanaf ongeveer april geboren en lopen de rest van het seizoen met de kudde mee.