Piccadilly Circus

Piccadilly Circus is het kruispunt in het West End van Londen dat je van foto’s kent: een gebogen gevel vol licht, een fontein ervoor en verkeer eromheen. Het kost niets en je kunt er altijd terecht.

Wat het eigenlijk is

Een verkeersplein. Dat klinkt ontnuchterend en dat is het ook: er komen zes straten samen, er rijden bussen en taxi’s omheen, en er is geen gebouw dat je binnengaat. Het plein is in 1819 aangelegd om Regent Street met Piccadilly te verbinden, en die verkeersfunctie heeft het nooit verloren.

Dat maakt het niet minder de moeite, maar het verandert wel wat je ervan mag verwachten. Je komt er niet voor een bezoek maar voor een blik, en daarna loop je door.

Het scherm is er nog maar één

De reclamewand aan de noordkant is waar iedereen voor komt, en die is sinds oktober 2017 anders dan op oudere foto’s. Waar eerst zes losse schermen naast elkaar hingen, hangt er nu één doek van 17,56 meter hoog en 44,62 meter breed, met een resolutie boven 4K en ruim elf miljoen leds. De eigenaar noemt het het grootste enkele scherm van Europa.

Er zit techniek achter die je ter plekke niet ziet maar die het gedrag verklaart: het scherm reageert op omstandigheden buiten, zoals het weer en de temperatuur, en past daar de getoonde reclame op aan. Sta je er bij regen, dan zie je andere merken dan bij zon.

Reclame hangt hier al sinds 1908, toen Perrier er de eerste vaste verlichte advertentie plaatste, nog met gloeilampen. Sindsdien is het licht maar een handvol keer uitgegaan: van 1939 tot 1945 vanwege de verduistering, bij de uitvaart van Winston Churchill in 1965, bij die van prinses Diana in 1997, en sindsdien jaarlijks een uur voor Earth Hour. De verbouwing van 2017 duurde negen maanden en was daarmee de langste onderbreking sinds de oorlog.

Het beeld is geen Eros

Iedereen noemt het Eros, en dat is het niet. Het gevleugelde figuur op de fontein stelt Anteros voor, de broer van Eros. Waar Eros voor verliefdheid staat, staat Anteros voor wederkerige liefde, de liefde die beantwoord wordt.

Dat is geen toeval. Het geheel heet de Shaftesbury Memorial Fountain en is op 29 juni 1893 onthuld als monument voor Lord Shaftesbury, een politicus die zich zijn leven lang met liefdadigheid bezighield. Beeldhouwer Alfred Gilbert koos Anteros omdat die de belangeloze liefde verbeeldt die bij zo’n leven past.

Het is bovendien het eerste beeld ter wereld dat in aluminium is gegoten, in een tijd dat dat metaal nieuw en duur was.

Gilbert kwam er slecht vanaf. Hij kreeg £3.000 voor de opdracht en het werk kostte hem er £7.000, onder meer door de prijs van het koper. Dat was het begin van geldzorgen waar hij in Londen nooit meer uit kwam: in 1901 ging hij failliet en vertrok hij naar Brugge, waar hij zich rond 1909 vestigde. Pas in 1926 keerde hij terug naar Engeland. In 1932 werd hij alsnog in de Royal Academy hersteld en geridderd.

Wat eromheen ligt

Dit is waarom je hier bent, ook al staat het nergens zo. Vanaf het plein loop je in een paar minuten naar het beste deel van dit stuk Londen.

Regent Street begint aan het plein en buigt in een lange ronding naar het noorden, met Liberty en Hamleys onderweg. Richting het zuidwesten ligt Piccadilly zelf, met Fortnum & Mason en de Burlington Arcade uit 1819, een overdekte winkelpassage waar je gratis doorheen kunt lopen.

Ten noorden begint Soho en direct daarnaast Chinatown. Leicester Square ligt op vijf minuten, Trafalgar Square en Covent Garden op tien. Wie een voorstelling wil, zit midden in het West End; de kortingskassa staat op Leicester Square.

Wil je markten meenemen, dan staan die op de pagina over de leukste markten in Londen. Voor groen is Hyde Park een kwartier lopen westwaarts.

Wanneer je gaat

Na zonsondergang. Dat is geen smaakkwestie: overdag is het scherm een grijs vlak tegen een lichte lucht en valt het weg, en ’s avonds is het waarvoor je kwam. In de zomer betekent dat laat, want het wordt in Londen pas na negenen echt donker.

Zaterdagmiddag is het drukste moment van de week. Dan staat het plein vol en is het metrostation eronder een knelpunt. Een doordeweekse avond geeft hetzelfde beeld met aanzienlijk minder mensen.

Hoe je er komt

Metrostation Piccadilly Circus ligt eronder, op de Piccadilly Line en de Bakerloo Line. Oxford Circus ligt vijf minuten lopen noordelijker over Regent Street, en dat is bij drukte vaak de rustigere in- of uitstap.

Met de auto komen heeft hier geen zin: het plein ligt midden in de Congestion Charge-zone en er is nergens te parkeren. Hoe het openbaar vervoer in de stad werkt staat in de gids over het openbaar vervoer in Londen.